Dolny Śląsk, nr 16/2011 – zawartość tomu

BŁOGOSŁAWIONY JAN PAWEŁ II – PAPIEŻ, POLAK

Artykuły związane z dolnośląskimi wątkami biografii papieża-Polaka zostały poprzedzone wyimkiem z listu pasterskiego ks. kard. Henryka Gulbinowicza ogłoszonego przed jubileuszem 25-lecia pontyfikatu papieża Jana Pawła II.

Ks. Piotr Nitecki
PIELGRZYMKI KSIĘDZA, BISKUPA, KARDYNAŁA KAROLA WOJTYŁY – PAPIEŻA JANA PAWŁA II NA DOLNYM ŚLĄSKU
Kalendarium kontaktów Karola Wojtyły – księdza, biskupa, kardynała, wreszcie jako papieża Jana Pawła II z archidiecezją wrocławską i Dolnym Śląskiem – które w pełni, jak podkreśla we wstępie autor: „uzasadniają określenie Ojca Świętego jako przyjaciela naszego, wrocławskiego Kościoła”. Kalendarium obejmuje wydarzenia z okresu 1955-2005, od pierwszych, turystycznych wędrówek duszpasterza akademickiego z młodzieżą po Sudetach i wypraw młodego księdza do dolnośląskich sanktuariów, poprzez rekolekcje świeżo konsekrowanego sufragana krakowskiego we Wrocławiu, a w latach 60. wizyty związane z posługą arcybiskupią oraz przyjacielskimi kontaktami z metropolitą wrocławskim kardynałem Bolesławem Kominkiem, aż po dwukrotną pielgrzymkę Jana Pawła II we Wrocławiu i jedną w Legnicy. Okres papieski przedstawiony jest szczegółowo, z uwzględnieniem kontaktów przedstawicieli wrocławskiej archidiecezji (pielgrzymów i hierarchów) z Ojcem Świętym wówczas, gdy Wrocław nie był uwzględniony na trasie Jego pielgrzymek do kraju. Jako wydarzenia zostały potraktowane również listy papieskie kierowane do wiernych archidiecezji wrocławskiej, często tu i obficie cytowane. Odnotowano również reakcje wrocławian na ważne wydarzenia związane z pontyfikatem (np. na inaugurację pontyfikatu, na zamach z 13 maja 1981 r., śmierć Ojca Świętego).

Marek Rabski
SZLAKIEM DOLNOŚLĄSKICH PAMIĄTEK ZWIĄZANYCH Z ŻYCIEM LUDZI
WYNIESIONYCH NA OŁTARZE PRZEZ JANA PAWŁA II
Interesujące ujęcie tematu postaci kanonizowanych i beatyfikowanych przez Jana Pawła II, a związanych z Dolnym Śląskiem. Ukazane zostały walory turystyczne Dolnego Śląska, które wzrosły dzięki owym świętym i błogosławionym. Omówiono zatem z jakimi miejscami na Dolnym Śląsku związani byli: św. Agnieszka Czeska (1205-1282, księżna, klaryska, założycielka zakonu krzyżowców z czerwoną gwiazdą, którego budowle znajdują się w wielu miejscowościach Dolnego Śląska), św. Melchior Grodziecki (1584-1619, męczennik; 3-letnie nauczanie w szkołach publicznych w Kłodzku), św. Teresa Benedykta od Krzyża (1891-1942, Edyta Stein, Żydówka, karmelitanka bosa, męczenniczka; Dom Edyty Stein i tablice pamiątkowe we Wrocławiu), bł. ks. Bernard Lichtenberg (1875-43, Niemiec, kapłan, męczennik; kamienica Lichtenbergów i kościół św. Piotra i Pawła w Oławie), bł. Edmund Bojanowski (1814-1871, świecki, założyciel Zgromadzenia Służebniczek Maryi Panny Bogarodzicy Niepokalanie Poczętej; gmach Papieskiego Wydziału Teologicznego we Wrocławiu i pomnik błogosławionego, kaplica bł. w kościele pw. Krzyża Świętego na Ostrowie Tumskim, dom generalny Zgromadzenia Służebniczek przy ul. Czarnoleskiej we Wrocławiu, liceum im. bł. w Henrykowie), bł. ks. Władysław Błądziński (1908-1944, męczennik; pomnik bł. w obozie koncentracyjnym Gross-Rosen, obraz bł. w kościele parafialnym w Rogoźnicy), bł. ks. Józef Czempiel (1883-1943, męczennik), bł. s. Maria Antonina Kratochwil (1881-1942, męczenniczka), bł. ks. Emil Szramek (1887-1942, męczennik), bł. Mikołaj Gross (1898-1945, męczennik).

ŚLĄSK NASZĄ OJCZYZNĄ REGIONALNĄ

Wojciech Wrzesiński
WYZNACZNIKI TOŻSAMOŚCI REGIONU ŚLĄSKIEGO NA GRUNCIE NAUKI POLSKIEJ
Co decydowało w historii o wyodrębnieniu się regionu śląskiego i czy dzisiaj obszar ten tworzy region nie tylko formalnie czy muzealnie? Artykuł jest nie tyle sformułowaniem ostatecznej odpowiedzi na to pytanie, ale raczej zwróceniem uwagi na konieczność badania tego problemu i zagadnień z nim związanych przez przedstawicieli różnych nauk społecznych. Rozważania, rozpoczęte ustaleniami terminologicznymi (zdefiniowanie pojęcia ‘region’) i przedstawieniem określonych przez tradycję granic Śląska, podejmują zagadnienie poczucia śląskiej jedności w kontekście zróżnicowania narodowościowego, problem tworzenia się odrębności śląskiej, trwałości regionu śląskiego jako wyrosłego na podłożu polskim, a później germanizowanego. Kwestie poczucia jedności i odrębności Śląska zostały tu zwięźle przedstawione w ujęciu historycznym, z podkreśleniem znaczenia momentów przełomowych, takich jak, np. dominacja przedstawicieli narodowości niemieckiej w XIX w., sytuacja polityczna po traktacie wersalskim czy po II wojnie światowej.

Stanisław Gawlik
WYCHOWANIE W KULCIE ŚLĄSKICH WARTOŚCI KULTURALNYCH
Ujęte w temacie zagadnienie zostało tu przedstawione w ujęciu historycznym, ale zawiera również diagnozę współczesnego stanu rzeczy (niestety, niezbyt optymistyczną) oraz postulaty na przyszłość. Przedstawione zostały najważniejsze w dziejach Śląska wartości, które stanowiły oparcie dla tych, którzy starali się kultywować wśród współrodaków poczucie więzi z regionem oraz działania Polaków najbardziej zasłużonych dla budowania śląskiej świadomości. W konkluzji artykułu autor przedstawia różnorakie bariery, na jakie trafia dziś wychowanie kultywujące wartości kulturowe Śląska – w szkole, w domu rodzinnym, samorządzie i środowisku lokalnym.

Ks. Władysław Bochnak
ŻYĆ I PRACOWAĆ DLA NARODU. PAWEŁ STALMACH (1822-1891)
W 120 rocznicę śmierci
Sylwetka jednego z najbardziej zasłużonych budzicieli świadomości narodowej wśród Ślązaków – Pawła Stalmacha. Przedstawiono jego życie od najwcześniejszego dzieciństwa w rodzinie ewangelickiej w podcieszyńskich Bażanowicach i w samym Cieszynie, poprzez studia filozoficzne w Bratysławie i teologiczne w Wiedniu, po okres działania w założonym przez siebie Bractwie Słowiańskim, wydawania „Tygodnika Cieszyńskiego”, walki o polskość Śląska Cieszyńskiego na Kongresie Słowiańskim w Pradze, a potem intensywne budzenie świadomości narodowej, kiedy osiadł w Cieszynie (wydawanie polskiej prasy, założenie Czytelni Polskiej, teatru amatorskiego, Kasy Oszczędności, Polskiego Towarzystwa Rolniczego, Towarzystwa Naukowej Pomocy dla Księstwa Cieszyńskiego). Krótko opisany został trudny dla Stalmacha okres niesprawiedliwych oskarżeń i nagonki i wreszcie czas założenia Macierzy Szkolnej, choroby, konwersji na katolicyzm oraz śmierć.

STANOWISKO REGIONALISTÓW ŚLĄSKICH W SPRAWIE AUTONOMII ŚLĄSKA
Oświadczenie zostało podpisane przez Zarząd Regionalny DTSK w marcu 2011 r. Regionaliści uznali formułowany przez niektóre ugrupowania postulat politycznej autonomii Śląska za „szkodliwy dla interesów całego polskiego społeczeństwa i Państwa Polskiego”. Podkreślają jednocześnie, że opowiadają się za „takim kierunkiem przemian polityczno-społecznych, które dadzą społeczeństwu możliwie największy realny wpływ na swoim terenie”. Oświadczenie zawiera argumentację uzasadniającą zajęcie takiego właśnie stanowiska.

KULTURA

Anatol Jan Omelaniuk
PRZEZ KULTURĘ REGIONALNĄ DO KULTURY NARODOWEJ I EUROPEJSKIEJ
Wskazując doniosłość znaczenia zakorzenienia w kulturze regionalnej dla rozwoju kultury narodowej, dla jej odkrywania i wzmacniania, autor podkreśla również, że przywiązanie do kultury własnego regionu jest również antidotum – jednym z najważniejszych – łagodzącym ujemne i groźne dla człowieka procesy i zjawiska współczesnej kultury masowej. Kształtowane przez regionalizm postawy są też jednym z najważniejszych składników patriotyzmu w rozumieniu ogólniejszym. Oprócz rozważań teoretycznych, artykuł zawiera także akcenty postulatywne, nacelowane głównie na kształtowanie świadomości młodych pokoleń.

Piotr Rudzki
ŚWIĘTO TEATRU POLSKIEGO WE WROCŁAWIU

Jubileusz 65-lecia największej dolnośląskiej sceny stał się pretekstem do zwięzłego opisania jej dziejów, w których, z jednej strony odbijają się przemiany społeczne i polityczne, które zaszły w Polsce po 1945 r., z drugiej zaś stanowią swoisty obraz przemian, jakim podlegał polski teatr – pracowali w nim bowiem najwybitniejsi polscy reżyserzy i aktorzy, kreowano w nim spektakle, które stanowiły ważne wydarzenia w dziejach polskiej sceny, a w jego repertuarze odbicie znajdowały ogólniejsze trendy i mody. Autor rozpoczyna od szkicowego zarysowania życia teatralnego we Wrocławiu przed II wojną światową, akcent kładąc zwłaszcza na genezie budynku Schauspeilhaus (później Teatru Polskiego) przy ul. Zapolskiej.
Zawartość artykułu świetnie opisują tytuły kolejnych podrozdziałów: „Zaraz po wojnie (1945-53)” – opisujący okres dyrekcji Teofila Trzcińskiego i Henryka Szletyńskiego, kiedy z teatrem współpracowały tuzy polskich scen, m.in. Leon Schiller, Henryk Wierciński; „Droga w górę (1954-1965)” –  lata, gdy rozpoczynał swoją historię Festiwal Polskich Sztuk Współczesnych, po raz pierwszy przygotowano inscenizację sztuk Tadeusza Różewicza i Stanisława Ignacego Witkiewicza (scen. F. Starowieyskiego); „Na szczytach (1965-1972)” – „złoty okres” dyrekcji znakomitego tandemu: Krystyny Skuszanki i Jerzego Krasowskiego, kiedy stworzone zostały inscenizacje, które zbudowały pozycję Teatru Polskiego w kraju („Kordian”, „Jak wam się podoba”, „Sprawa Dantona”) i kiedy unowocześniono scenę oraz całe zaplecze techniczne; „W stronę autorskiego teatru Jerzego Grzegorzewskiego – lata 1973-1981, zwieńczone wybitnymi i kontrowersyjnymi inscenizacjami dramatów Gombrowicza, Różewicza i Krasińskiego przygotowanymi przez Grzegorzewskiego; „Smuta stanu wojennego” – okres dyrekcji Igora Przegrodzkiego (1981-1985) w czasie stanu wojennego, a potem Jacka Bunscha (1985-1989), którego inscenizacje sztuk Witkacego przyniosły teatrowi wrocławskiemu szczególne uznanie.; „Po przemianach” – okres dyrekcji Jacka Wekslera (1989-2000) z pięknymi przedstawieniami Jerzego Jarockiego („Pułapka”, „Płatonow”, „Kasia z Heilbrunnu” – na Scenie na Świebodzkim) i Krystiana Lupy oraz trudną sytuacją po pożarze Dużej Sceny przy ul. Zapolskiej; „Dzisiaj” – czyli okres po 2006 r., kiedy to dyrekcję Teatru Polskiego objął Krzysztof Mieszkowski, który otworzył scenę dla artystów młodszych pokoleń.
Artykuł ilustrują ciekawe fotografie z Archiwum Teatru Polskiego.

Anna Bober-Tubaj
DZIAŁALNOŚĆ BOLESŁAWIECKIEGO MUZEUM CERAMIKI W LATACH 2006-2011 – WYBRANE ZAGADNIENIA
Autorka artykułu koncentruje się na zmianach, jakie zaszły w Muzeum Ceramiki w Bolesławcu w ostatnim pięcioleciu, od remontów, poprzez nowe ekspozycje stałe, intensywną współpracę z czeskim partnerem, czyli Muzeum Karkonoskim we Vrchlabi (opisano kilka wspólnie realizowanych projektów), partnerami niemieckimi, czyli Schlesisches Museum w Görlitz i Muzeum Serbołużyckim w Bautzen oraz rosyjskimi muzeami w Moskwie i Sankt Petersburgu (wystawa poświęcona marszałkowi Michaiłowi Kutuzowowi i rocznicy kampanii napoleońskiej 1813 r. na ziemi bolesławieckiej). Omawia różne aspekty działalności zasłużonej bolesławieckiej placówki.

Danuta Chłód
EDUKACJA KULTURALNA DZIECI W GMINIE BRZEG DOLNY
Próba charakterystyki rozmaitych działań edukacyjnych realizowanych przez szkoły, placówki kulturalne, a zwłaszcza Dolnobrzeski Ośrodek Kultury i Miejską i Gminną Bibliotekę Publiczną w Brzegu Dolnym. Opisano zwłaszcza te działania, których celem głównym jest „utrzymanie i kreowanie wartości wzmacniających identyfikację obywateli z miastem i tworzenie pozytywnego wizerunku Brzegu Dolnego”.

AMATORSKI RUCH ARTYSTYCZNY

Antoni Jan Omelaniuk
POCZĄTKI AMATORSKIEGO RUCHU ARTYSTYCZNEGO NA DOLNYM ŚLĄSKU PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ
Trudne lata powojenne i niemniej kłopotliwe lata 50. nie hamowały bynajmniej spontaniczności działaczy kulturalnych, jak wynika z artykułu, który opisuje wiejski i miejski amatorski ruch artystyczny na Dolnym Śląsku w najróżniejszych jego przejawach – od pierwszych zespołów teatralnych, kół recytatorskich, zespołów estradowych, chórów, kapel ludowych, amatorskich orkiestr dętych i symfonicznych, zespołów pieśni i tańca, klubów tańca towarzyskiego, poprzez amatorski ruch fotograficzny, amatorskie kluby filmowe, po działalność plastyków amatorów i zespołów jazzowych. Artykuł został wzbogacony materiałem statystycznym.

Beata Hebzda-Sołogub
TEATR ROBOTNICZY W BIELAWIE
Szkic ukazujący historię Teatru Robotniczego w Bielawie, od momentu jego założenia w 1947 r. do momentu rozstania się z teatrem jego wieloletniego dyrektora i reżysera, autora najważniejszych realizacji i największych sukcesów tego teatru – Teodora Mierzei. Spora część szkicu poświęcona jest pierwszym spektaklom, realizowanym jeszcze pod kierunkiem Adolfa Dolińskiego, a potem Józefa Radziszewskiego. Dość obszernie omówiona jest działalność teatru w latach 50., zwłaszcza w okresie narzuconego odgórnie socrealizmu. Najważniejsza część artykułu dotyczy działalności teatru pod kierownictwem Teodora Mierzei, z największym sukcesem Teatru Robotniczego, czyli inscenizacją „Tkaczy” Gerharta Hauptmanna, wykorzystującą walor autentyzmu miejsc, w których rozgrywały się wypadki przedstawione w sztuce niemieckiego noblisty. Lakonicznie potraktowano okres od 1956 do 1981 r., wymieniając tytuły najważniejszych spektakli i akcentując symptomy kryzysu w działalności teatru na początku lat 80. XX w.

Mieczysław Remski
DOLNOŚLĄSKIE STOWARZYSZENIE ARTYSTÓW PLASTYKÓW WE WROCŁAWIU
Krótkie omówienie działalności Stowarzyszenia od października 1958 r. do dnia dzisiejszego, obejmującej organizowanie klubów i grup plastycznych, działalność twórczą i popularyzatorską (m.in. 2,5 tys. wystaw indywidualnych i ok. 3,5 tys. wystaw zbiorowych, 135 plenerów, 84 konkursy, 21 aukcji i kiermaszów), współpracę z innymi instytucjami i stowarzyszeniami, a zwłaszcza z Dolnośląskim Towarzystwem Społeczno-Kulturalnym.

NAUKA

Marek Burak
WSPÓLNOTA UNIWERSYTETU I POLITECHNIKI
Historyczny szkic poświęcony szczególnemu momentowi w dziejach wrocławskich uczelni – uniwersytetu i politechniki – kiedy to funkcjonowały one jako jedna uczelnia (wrzesień 1945-1951) – „Uniwersytet i Politechnika we Wrocławiu”, obie spojone unią personalną urzędu rektorskiego, wspólnym senatem, budżetem i systemem administracyjnym. Kładzie jednak akcent na sytuację w tym okresie głównie Politechniki, zarysowując jej sytuację kadrową, organizację wydziałów, powstawanie pierwszych organizacji studenckich. Autor nie pomija też wydarzeń, które były pierwszymi protestami przeciw decyzjom komunistycznych władz państwowych. Artykuł zamyka krótkie odwołanie się do historii Politechniki Lwowskiej, dla wskazania naukowego rodowodu dziewięciorga profesorów lwowskich, którzy w latach 1945-47 pracowali na Politechnice Wrocławskiej.

Krystyn Jakub Matwijowski
Ś.P. KS. ANTONI KIEŁBASA JAKO POPULARYZATOR HISTORII I AUTOR PRAC POPULARNONAUKOWYCH

Artykuł przedstawia ważną stronę działalności wybitnego historyka i duchownego, salwatorianina ks. prof. Antoniego Kiełbasy, który obok działalności naukowej prowadził również znakomitą jakościowo działalność popularyzatorską. Autor skupia uwagę na tych pismach ks. profesora, które popularyzowały wiedzę o historii Śląska, a zwłaszcza o takich postaciach jak książę Henryk Brodaty, czy św. Jadwiga Śląska, a także budowały wiedzę o miejscowościach śląskich, m.in. monografia Trzebnicy lub Obornik Śląskich. Prezentując tę popularyzatorską część dorobku ks. prof. Kiełbasy, podkreśla szczególnie wielką wagę, jaką uczony przywiązywał do pracy dokumentacyjnej. Omawia również jego publicystykę, teksty popularyzujące historię regionu ogłaszane w prasie dolnośląskiej.

HISTORIA REGIONALNA, TURYSTYKA, REGIONALIZM

Włodzimierz Ranoszek
UROKI I WALORY DOLINY BARYCZY
Przypomnienie historii korzystania z walorów krajoznawczych i kulturowych Doliny Baryczy (utworzenie rezerwatu ptaków „Stawy milickie”, Parku Krajobrazowego „Dolina Baryczy”, filmy Włodzimierza Puchalskiego, szereg publikacji turystycznych popularyzujących ten region) poprzedza próbę opisania zmian, jakie zaszły po 1989 r. Zmian polegających z jednej strony na wydobywaniu ukrytych dotąd walorów krajoznawczych i turystycznych tego terenu – rewitalizacja opuszczonych i zaniedbanych zabytków (m.in. wieża zamkowa w Żmigrodzie, wiatrak w Duchowie), budowa ścieżki rowerowej szlakiem kolei wąskotorowej Sułów-Milicz-Grabownica, wytyczenie turystycznych szlaków – kajakowego i konnego, umożliwienie turystom dostępu do niektórych obszarów rezerwatu „Stawy Milickie”, rozwój bazy turystycznej. Z drugiej strony na rozwoju działalności popularyzatorskiej, zwłaszcza w w zakresie publikacji turystyczno-krajoznawczych. Autor upomina się – kończąc artykuł – o docenienie i udostępnienie turystom zapomnianych i pomijanych w ofercie turystycznej walorów, jakimi sa zabytki archeologiczne na tym terenie.

Aleksander Kowalski
STOWARZYSZENIE NA RZECZ ROZWOJU DOLINY BARYCZY W MILICZU
Krótka prezentacja Stowarzyszenia pielęgnującego i popularyzującego walory turystyczne Doliny Baryczy, akcentująca jego dokonania, zwłaszcza utworzenie we wnętrzu oficyny pałacowej w Miliczu Izby Regionalnej, w której znajduje się sala archeologiczna z eksponatami z wykopalisk na Wzgórzu Chmielowym oraz wystawa fotografii ptaków, które można obserwować w rezerwacie „Stawy milickie”. Krótko opisano działalność dydaktyczną tego niewielkiego „muzeum”. Część tekstu poświęcono rozmaitym inicjatywom Stowarzyszenia, które mają rozwijać turystykę w regionie – tworzenie szlaków turystycznych, ścieżek przyrodniczych, współorganizowanie z innymi instytucjami i organizacjami imprez takich jak Święto Karpia czy Świętojanki.

Bożena Kochmacz
GMINA GROMADKA WE „WRZOSOWEJ KRAINIE” W ŚWIETLE DZIAŁAŃ „LEADER” I „PROW NA LATA 2007-2013”

Lokalna Grupa Działania (LGD) „Wrzosowa Kraina” jest przedsięwzięciem obejmującym 6 gmin – Bolesławiec, Chocianów, Chojnów, Gromadka, Lublin i Przemków – którego celem jest pobudzenie rozwoju gospodarczego oraz konsolidacja i promocja regionu. Artykuł opisuje, jak – na tle działań w całej „Wrzosowej Krainie” – sytuuje się gmina Gromadka i w jaki sposób korzysta z unijnych środków dla realizacji celów wyznaczonych przez LGD. Pierwszy podrozdział wypełnia obszerne przytoczenie z „Kroniki Gromadki” spisanej przez niemieckiego nauczyciela, które odsłania przeszłość miejscowości i wyjaśnia genezę określenia „Wrzosowa Kraina”. Kolejne podrozdziały charakteryzują działalność kulturalną na terenie gminy Gromadka po II wojnie światowej, turystykę w sąsiedztwie rezerwatu florystyczno-torfowiskowego „Torfowisko Borówki” oraz działania służące rekreacji. Omówiono zwłaszcza te przedsięwzięcia, które są włączone do realizowanego w gminie europejskiego programu LEADER.

Anna Maternik
PODZIEMNA TRASA TURYSTYCZNA IM. TYSIĄCLECIA PAŃSTWA POLSKIEGO W KŁODZKU
Krótki wstęp wprowadza w specyfikę podziemnej turystyki, kolejne części artykułu zaś charakteryzują strukturę fortyfikacyjno-przestrzenną twierdzy kłodzkiej, opisują zarówno samą twierdzę, jak i jej podziemia oraz ich losy powojenne, i wreszcie ciąg podziemnych korytarzy i komór między twierdzą a miastem, stanowiący Trasę im. 1000-lecia Państwa Polskiego. Autorka podejmuje również próbę analizy ruchu turystycznego na tej trasie oraz jej popularności oraz postuluje uatrakcyjnienie Trasy, określając kierunki koniecznych działań w tym zakresie.

Jonatan Strózik
UZDROWISKO ŚWIERADÓW ZDRÓJ „DOLINA MŁODOŚCI”
Zwięzłe wprowadzenie historyczne otwiera artykuł informacyjny poświęcony jednemu z najbardziej znanych uzdrowisk Dolnego Śląska. Opisuje bogactwa mineralne (woda mineralna, radon, świerk, borowina), a następnie charakteryzuje Świeradów jako ośrodek sportów zimowych i wylicza atrakcje, jakie czekają na amatorów „śniegowych szaleństw” (m.in. „snowtubing” i snowpark).

SPORT

Marta Lipnicka, Agnieszka Kuliczkowska
BIEG PIASTÓW
Historia i walory największej międzynarodowej imprezy narciarstwa biegowego na Dolnym Śląsku, odbywającej się w Szklarskiej Porębie – Jakuszycach. Na marginesie opisano inne biegi narciarskie, które cyklicznie odbywają się na Polanie Jakuszyckiej.

Noty o pozostałych artykułach – w przygotowaniu. Poniżej ich spis.

GOSPODARKA, SAMORZĄD

Magdalena Kwiatkowska
WSPÓŁPRACA ZAGRANICZNA DOLNOŚLĄSKIEGO SAMORZĄDU

Katarzyna Iwaszko-Niziałkowska
INWESTYCJE KOMUNIKACYJNE WE WROCŁAWIU

Krzysztof R. Mazurski
SPECJALNE STREFY EKONOMICZNE W PRZESTRZENI SUDETÓW

Marcin Kuczaj, Tadeusz Szulc
HODOWLA BYDŁA NA DOLNYM ŚLĄSKU TRADYCJA I WSPÓŁCZESNA PRAKTYKA

Grzegorz Pisarski
SŁODKA SENSACJA. NAJWAŻNIEJSZE I DOBROCZYNNE ODKRYCIE XVIII WIEKU. POCZATKI PRODUKCJI CUKRU Z BURAKÓW NA KARTACH OSTATNICH STARODRUKÓW, PIERWSZYCH DRUKÓW NOWYCH I WSPÓŁCZESNEJ PRASY WROCŁAWSKIEJ

Tadeusz Godlewski
POCZĄTKI CUKROWNICTWA OPARTEGO NA BURAKU CUKROWYM

Krzysztof Tęcza
POWÓDŹ W BOGATYNI 2010

DOLNOŚLĄSKIE MIEJSCA PAMIĘCI

Izolda Topp-Wójtowicz
PAMIĘĆ I LOKALNA TOŻSAMOŚĆ

Sławomira Klijanowicz-Marciniec
KAMIENNA GÓRA / STRAŻA / LANDESHUT. MIASTO WIELU PAMIĘCI

Laura Uglanica
MUZEUM I KOSZARY: DWA PRZYKŁADY TRANSFORMACJI PAMIĘCI W JELENIEJ GÓRZE

Łukasz Duda
ZAMEK, FABRYKA, DOM, KOSZARY. OLEŚNICA W PAMIĘCI

Artur Miśta
OBRAZ TRZEBNICY W POWOJENNEJ PRASIE LOKALNEJ

Dorota Ziemkowska
MITOLOGIE LOKALNE W TEKSTACH TWÓRCÓW WROCŁĄWSKIEGO HIP-HOPU

PRZESTRZEŃ PAMIĘCI LOKALNEJ. FOTOGRAFIE Z RODZINNEGO ARCHIWUM

SYLWETKI

Kazimiera Jaworska
PRYMAS POLSKI KARDYNAŁ AUGUST HLOND – W STO TRZYDZIESTĄ ROCZNICĘ URODZIN

Beata Moskal-Słaniewska
Z MIŁOŚCI DO ŚWIDNICY. STANISŁAW KOTEŁKO

Zbigniew Lubicz-Miszewski
MARIAN KOWALSKI – ZAPRASZA

Autobiografia
LITERAT, REGIONALISTA JANUSZ KONIUSZ

Adnotacje opracował: Jacek Czarnik