Dolny Śląsk, nr 15/2010 – zawartość tomu

SAMORZĄD TERYTORIALNY

Rafał Wojtczak
ROLA SAMORZĄDU POWIATOWEGO W PROCESIE INTEGRACJI
Budowanie więzi społecznych w oparciu o przywiązanie do miejsca zamieszkania na przykładzie powiatu oleśnickiego

Artykuł rozpoczyna wskazanie podstaw prawnych utworzenia powiatu oleśnickiego, zwięzły opis położenia geograficznego i historii ziem do niego należących oraz narodowościowego składu zamieszkującej w nim ludności. Wyliczone zostały należące do niego gminy oraz powiaty graniczące z jego terytorium. Jednym z ważnych elementów budzenia poczucia przynależności do miejsca jest związana z nim symbolika. Autor tekstu opisuje historię ustanowienia herbu powiatu, nawiązującego do dawnych, piastowskich wizerunków orła i wynikających z ustalenia kolorystyki herbu barw flagi powiatu. Omówiono działalność wydawniczą powiatowych instytucji kultury, zwłaszcza Powiatowej i Miejskiej Biblioteki Publicznej im. Mikołaja Reja. Przedstawiono projekt realizowany przez Powiatowe Centrum Edukacji i Kultury, polegający na propagowaniu w każdym kolejnym roku kultury narodu, którego „bytność wpisała się w historię naszego regionu” (2009 – Rok Kultury Żydowskiej, 2010 – Rok Kultury Czeskiej). Omówiono też liczne inne imprezy integrujące lokalną społeczność, m.in.. Czwartkowe koncerty „Łączy nas muzyka”, Święto Miodu i Wina, Powiatowy Dzień Godności Osób z Niepełnosprawnością. Artykuł wskazuje także na działania powiatu służące integrowaniu lokalnego środowiska gospodarczego, m.in. Ustanowienie nagrody Oleśnicki Sukces Gospodarczy.

WYBORY SAMORZĄDOWE 2010 NA DOLNYM ŚLĄSKU
Spis osób, które w wyniku wyborów samorządowych w 2010 r. weszły do władz wojewódzkich, powiatowych i gminnych w województwie dolnośląskim. Podano nazwiska członków Zarządu i radnych Sejmiku Województwa Dolnośląskiego, prezydentów, burmistrzów i wójtów miast i gmin oraz starostów powiatów.

DO SAMORZADÓW, WÓJTÓW, BURMISTRZÓW, STAROSTÓW I PREZYDENTÓW NA DOLNYM ŚLĄSKU
Tekst pisma-apelu skierowanego przez uczestników XI Zwyczajnego Walnego Zjazdu Delegatów Dolnośląskiego Towarzystwa Społeczno-Kulturalnego do przedstawicieli nowo wybranych władz samorządowych, zawierające m.in. Prośbę o wsparcie i partnerskie współdziałanie z lokalnymi stowarzyszeniami regionalistycznymi oraz stworzenie korzystnego klimatu dla ich funkcjonowania.

Z PRZESZŁOŚCI

Ks. Władysław Bochnak
KSIĘŻNA ANNA I KSIĄŻĘ HENRYK II POBOŻNY – KANDYDACI DO CHWAŁY OŁTARZY
Autor przedstawia życie i dokonania książęcego małżeństwa, które przez wieki było uznawane za godne chwały ołtarzy. Kanonizację księcia Henryka Pobożnego i księżnej Anny autor uważa nie tylko za oczekiwaną, ale i możliwą, ze względu na wytyczne zawarte w dokumentach papieskich. Przedstawia zarówno najważniejsze momenty życia obu postaci, jak i te cechy ich codziennego bytowania, które uzasadniają uznanie ich świętości – działalność charytatywną, poświęcenie dla bliźnich i życie pełne umartwień księżnej Anny oraz pełną determinacji pobożność księcia Henryka II, zwieńczoną męczeńską śmiercią w obronie wiary.

Andrzej Zieliński
LUDWIKI CHOPIN PODRÓŻ DO WÓD ŚLĄSKICH
Frapujący poznawczo tekst znanego świetnych „Polskich podróży po Śląsku w XVIII i XIX w.”, rekonstruujący przebieg podróży siostry Fryderyka Chopina do Kudowy i Dusznik Zdroju w oparciu o fabułę powieści dla dzieci jej autorstwa oraz korespondencję. „Podróż Józia z Warszawy do wód szląskich” (1844), bo o tę powieść Ludwiki Jędrzejewiczowej (de domo Chopin) chodzi, fabularyzuje autentyczną podróż rodziny Fryderyka Skarbka (autor popularnych wówczas, a dziś zapomnianych powieści), a więc także jego syna Józia, w której towarzyszyła im najstarsza córka blisko z nimi zaprzyjaźnionych Chopinów – Ludwika. Owa rekonstrukcja ukazuje odwiedzane przez podróżujących ówczesne śląskie atrakcje (m.in.. Wrocław z jego targami wełny i piwnymi ogródkami, Ślęża, dusznicka papiernia) poprzez ich szczególna relację. A że Ludwice Jędrzejewiczowej, podobnie jak jej bratu, nie brakowało poczucia humoru, relacje te mają wiele uroku i lekkości. W tekście nie brak przypomnień związanych z pobytem w Dusznikach rozpoczynającego wówczas dopiero karierę młodego wirtuoza Fryderyka Chopina, o jego dobroczynnym koncercie i wycieczkach do dusznickiej pustelni.

Krzysztof R. Mazurski
SYLWETKA I DOKONANIA MARIANNY ORAŃSKIEJ
Autor książki „Miłość i dramaty królewny Marianny” przybliża związaną silnie ze Śląskiem, a zwłaszcza z Ziemią Kłodzką biografię niderlandzkiej księżniczki Marianny van Oranje-Nassau (1810-1883), późniejszej żony pruskiego królewicza Albrechta Hohenzollerna, właścicielki licznych dóbr na Dolnym Śląsku, m.in. Kamieńca i okolic oraz ziem od Lądka Zdroju do Międzygórza. Odtworzenie dziejów życia tej postaci, której znaczenie od kilku zaledwie lat jest przywracane społecznej świadomości, jest owocem wieloletnich badań prof.. K.R. Mazurskiego. Dzięki nim można było „sprostować krzywdzące i niesprawiedliwe opowieści” o Mariannie Orańskiej, której życie było barwne, dramatyczne i skomplikowane, ale także przepojone szlachetną potrzebą służenia bliźnim. Wrażliwość na cudze kłopoty i potrzeby kazała jej zakładać (nie tylko w swoich dobrach) szpitale i ochronki i wdowie domy, fundować stypendia dla zdolnej młodzieży, budować leśniczówki, kościoły i drogi. Zadbała o zrealizowanie budowy zamku w Kamieńcu Ząbkowickim i przekształciła biedną osadę w Międzygórzu w szybko rozwijający się ośrodek wypoczynkowo-turystyczny (to jej turyści zawdzięczają schronisko na Śnieżniku). Wyliczone zostały także inicjatywy z lat ostatnich, których celem jest upamiętnienie zasług Marianny Orańskiej, m.in. Otwarcie w 2010 r. turystycznego Szlaku Marianny Orańskiej (Ząbkowice Śląskie – Złoty Stok – Stronie Śląskie – Międzygórze – Międzylesie – Kraliky – Stare Mesto – Płoszczyna – Lądek Zdrój – Javornik – Bila Voda – Kamieniec Ząbkowicki). Artykuł ilustrują ryciny ze zbiorów autora.

Krystyn Jakub Matwijowski
MNIEJSZOŚCI NARODOWE W PIERWSZEJ RZECZYPOSPOLITEJ (NA PRZYKŁADZIE ORMIAN)
Ocena miejsca mniejszości narodowych w przeszłości Polski uległa przewartościowaniu w ostatnim dwudziestoleciu. Obecnie docenia się udział np. ludności żydowskiej w budowaniu wspólnego dorobku Rzeczypospolitej, zwłaszcza w okresie tzw. Pierwszej Rzeczypospolitej. Autor opisuje zwięźle sytuację innej mniejszości narodowej – Ormian – których obecność miała niebagatelne znaczenie zwłaszcza w tym właśnie okresie. Ukazuje uprawnienia, jakimi cieszyli się wówczas Ormianie, nadane im przywileje, a także ich zaangażowanie w niesienie pomocy państwu w trudnych momentach (np. w czasie powstania Chmielnickiego).

Eugeniusz Salwach, Jerzy Tichanowicz
TRADYCJE WYDOBYWANIA ZŁOTA W ZŁOTYM STOKU
Artykuł poświęcono omówieniu dziejów wydobycia złotonośnych rud w okolicach Złotego Stoku od początków, poprzez dwa najlepsze okresy dla tamtejszego górnictwa złota (blisko 200 kopalń i 20 hut), po stopniowo zmieniający się profil tamtejszego przemysłu związanego z wydobyciem rudy arsenowej (głównym produktem przestało być złoto, pozyskiwano głównie arszenik), aż po lata 60. XX w., kiedy to nastąpił spadek zapotrzebowania na arszenik i ostatnią kopalnię zamknięto, przekształcając ją w obiekt muzealny. Opisano dawne metody odzyskiwania zawartego w rudzie złota i jego rafinowania, a także metod rafinowania arszeniku w okresie, kiedy pozyskiwanie go z tej samej rudy stało się bardziej opłacalne. Przedstawiono również zasady prowadzenia działalności górniczej i hutniczej w Złotym Stoku w XVI i XVII w. Artykuł został zilustrowany rycinami ze słynnego „Agricoli” oraz mapami, rycinami i zdjęciami pochodzącymi ze zbiorów autorów.

Grzegorz Waligóra
40 LAT W OPOZYCJI
Biografia polityczna Adama Pleśniara

Istotnie, koleje życia tego działacza opozycji demokratycznej zostały przedstawione tak, by każde wydarzenie uwydatniało jego postawę ideową. Pierwsze formy protestu na przykład pojawiły się już w czasie nauki w liceum (lata 40. XX w,), kiedy to A. Pleśniar włączył się w akcję obrony obecności krzyży w salach lekcyjnych i założył tajną organizację „Krucjata”. Jako 16-latek został aresztowany przez UB i skazany na 1,5 roku więzienia. Zrelacjonowano jego aktywną działalność po uwolnieniu, przynależność do organizacji opozycyjnych lub tworzenie tego rodzaju grup. Kolejne aresztowania i wyroki za działalność w tych organizacjach wyznaczają etapy politycznego rozwoju Adama Pleśniara. Ważnym momentem staje się protest przeciwko poprawkom do konstytucji w 1976 r, a następnie powstanie Ruchu Obrony Praw Człowieka i Obywatela (ROPCiO). W działalność tego ruchu włączył się Pleśniar z dużym zaangażowaniem, organizując związane z nim środowisko wrocławskie, a zwłaszcza jeden z nurtów ROPCiO – Ruch Wolnych Demokratów. Pleśniar był jednym z liderów tego nurtu, który towarzyszył kolejnym przemianom politycznym w naszym kraju, a zwłaszcza powstaniu „Solidarności”. W czasie stanu wojennego internowany, po zwolnieniu wrócił do jawnej już działalności opozycyjnej RWD. Odrzucając formułę „akceptacji ładu konstytucyjnego PRL” RWD nie włączył się w obrady Okrągłego Stołu, a po wyborach 1989 r. zaczął ulegać marginalizacji. Artykuł omawia również aktualną działalność Adama Pleśniara, wciąż politycznie aktywnego po rozwiązaniu partii, w którą przekształcił się Ruch Wolnych Demokratów.

Stanisław Gawlik
TRADYCJE POLSKIEGO BOHATERSTWA
Próba naszkicowania systematyki polskiego bohaterstwa, egzemplifikowana przykładami z naszych dziejów. Jej cel wyłożono w poincie artykułu: „należy zadbać o ocalenie w naszej pamięci i by przekazać nowym pokoleniom czyste, krystaliczne cnoty bohaterstwa indywidualnego i zbiorowego, zaistniałego na wszystkich frontach, w oddziałach partyzanckich, obozach zagłady, w obozach jenieckich, w piekle sowieckich łagrów, w zmaganiu się z bandami UPA, w obronie wiary, w obronie pohańbionego Polaka, w obronie codziennej mowy, w codziennym trudzie olbrzymiego wysiłku kształcenia w sobie ducha przetrwania w imię narodowej idei”.

DOLNOŚLĄSKIE MIEJSCA PAMIĘCI

Izolda Topp-Wójtowicz
DOLNOŚLĄSKIE MIEJSCA PAMIĘCI
Pamięć i zmiana
Tekst wstępny do działu rocznika poświęconego dolnośląskim miejscom pamięci, redagowanego przez pracowników Instytutu Kulturoznawstwa Uniwersytetu Wrocławskiego, którzy realizują poświęcony tej problematyce projekt badawczy. Zapowiada publikowane w niniejszym numerze „Dolnego Śląska” szkice i materiały podejmujące „próbę rozpoznania relacji wobec przeszłości, której odczytanie umożliwiają odnajdywane w dolnośląskim krajobrazie pomniki”. I to nie tylko w ich aspekcie zewnętrznym (forma monumentów, napisy, symbolika), ale i ze względu na przyczyny i okoliczności postawienia pomnika i funkcjonowanie ożywiających go rytuałów.

Justyna Trojniar
MIEJSCA PAMIĘCI SYBIRAKÓW NA DOLNYM ŚLĄSKU
Obficie ilustrowana fotografiami „mapa miejsc pamięci sybiraków na terenie Dolnego Śląska”, stworzonych przez Związek Sybiraków – tablic pamiątkowych, obelisków, sanktuariów, symbolicznych grobów, witraży kościelnych itp. oraz miejsc (np. ulic, szkół) upamiętniających sybiraków nazwą. Autorka najpierw krótko omawia symbole najczęściej wykorzystywane w sybirackich miejscach pamięci: godło Związku Sybiraków, wizerunki Matki Bożej katyńskiej i Matki Bożej Ostrobramskiej oraz patrona Sybiraków św. Rafała Kalinowskiego, a następnie opisuje ponad 100 miejsc pamięci, podając ich lokalizację (wg obszarów działania oddziałów ZS i wg miejscowości), cytując umieszczone na nich napisy i opisując elementy symboliki w nich użyte.

Robert Zontek
WROCŁAWSKA POWÓDŹ W MAJU 2010: RE-KONSTRUKCJE I DEKONSTRUKCJE
WSPÓLNOTOWEGO MITU „WIELKIEJ POWODZI” ROKU 1997

Autor analizuje przekształcenia, jakim uległa mitologii utworzonej podczas wielkiej powodzi w 1997 r., podczas powodzi w 2010 r. – przede wszystkim trzy mity – mit wspólnoty, mit przywódcy-trybuna ludowego i mit „wielkiej powodzi”. Stara się także ustalić czy wspomniane wydarzenia przyczyniły się w jakiś sposób do wytworzenia miejsc pamięci. Artykuł zamyka ilustrowany zdjęciami opis pomników, tablic i krzyży, które upamiętniają powódź 1997 r.

KULTURA I NAUKA

Ewa Pluta
ZAMEK KRÓLEWSKI WE WROCŁAWIU
Tekst jest poświęcony Muzeum Historycznemu usytuowanemu w pałacu królów pruskich przy ul. Kazimierza Wielkiego we Wrocławiu. Omówiono jego historię od czasów, gdy został wybudowany jako rezydencja wrocławskiego barona Heinricha Gottfrieda Spaetgena, poprzez okres, gdy swój wrocławski pałac urządził w nim król Fryderyk II Wielki i w którym potem rezydowali jego następcy, aż po czasy współczesne, kiedy to po remoncie udostępniono w jego wnętrzach ekspozycję poświęconą 1000-letniej historii Wrocławia. Artykuł przedstawia zawartość i sposób aranżacji tej i innych wystaw stałych prezentowanych w Pałacu Królewskim – galerii dawnego malarstwa wrocławskiego, galerii wrocławskiego malarstwa współczesnego oraz ekspozycji oryginalnego wnętrza z okresu baroku i apartamentów królewskich. Do tekstu dołączono liczne fotografie ukazujące zarówno gmach pałacu, jak i współczesny wygląd jego wnętrz oraz kilka reprodukcji eksponowanych w nim dzieł sztuki.

Zbigniew Aleksy, Grzegorz Borowski
90 LAT MUZEUM REGIONALNEGO W ŚRODZIE ŚLĄSKIEJ

Violetta Kasiborska
65 LAT HISTORII WAŁBRZYSKICH BIBLIOTEK

Romuald Gelles
GŁOWY PAŃSTW DOKTORAMI HONORIS CAUSA UNIWERSYTETU WROCŁAWSKIEGO
Zwięźle opisana historia przyznawania doktoratów honorowych wrocławskiej Alma Mater od roku 1803 po lata najnowsze (doktorami h.c. UWr. byli m.in. Karol Darwin i Johannes Brahms) poprzedza biogramy doktorów honoris causa, którzy pełnili funkcję głów państw: prezydenta Indii Sarvepallego Radhakrishnana (w 1956), zastępcy przewodniczącego Rady Państwa PRL prof. Stanisława Kulczyńskiego (botanik, pierwszy rektor Uniwersytetu i Politechniki we Wrocławiu; dr h.c. – 1963), przewodniczącego Rady Państwa PRL, prof. Henryka Jabłońskiego (historyk; dr h.c. – 1975), prezydenta RP na uchodźstwie Ryszarda Kaczorowskiego (1990), prezydenta Republiki Czeskiej Vaclava Havla (1992) oraz prezydenta Republiki Federalnej Niemiec Romana Herzoga (1998).

Krystyn Jakub Matwijowski
APEL. 70. ROCZNICA MORDU PROFESORÓW LWOWSKICH
Choć artykuł przypomina – na podstawie dokumentów i wspomnień (m.in. prof. Karoliny Lanckorońskiej) – okoliczności tragicznego wydarzenia, jakim było zamordowanie przez hitlerowców na Wzgórzach Wuleckich we Lwowie profesorów Uniwersytetu im. Jana Kazimierza, Politechniki Lwowskiej i Akademii Handlu Zagranicznego, to jest przede wszystkim apelem. Apelem o wsparcie budowy pomnika poświęconego pamięci pomordowanych profesorów w miejscu ich kaźni we Lwowie. Autor przypomina również wszystkie powojenne inicjatywy upamiętnienia tego wydarzenia, przede wszystkim wrocławskie. Opisuje też genezę i rozstrzygnięcie konkursu na pomnik (wygrał go prof. Aleksander Śliwa). Apel zwiera też informacje o cegiełkach PWPW, których dochód jest przeznaczony na ten cel oraz podaje numer konta, na które można przelewać wpłaty na pomnik. Oto ten numer:
PL 73 1440 1185 0000 0000 0676 4592 (PLN)
PL 73 1440 1185 0000 0000 1024 3394 (EUR)
PL 73 1440 1185 0000 0000 1024 3475 (USD)

Ewa Dębowska
WARTO BYĆ FIZYKIEM
Artykuł podsumowuje dotychczasową działalność popularyzatorską środowiska fizyków związanych z wrocławskimi uczelniami (naukowców i studentów), którzy starają się na różny sposób upowszechnić atrakcyjny wizerunek dziedziny wiedzy, którą uprawiają i umotywować młodzież do wybierania jej jako kierunku studiów. Szeroko zaprezentowane zostały zwłaszcza działania w ramach Dolnośląskiego Festiwalu nauki, z cieszącym się nieustająca popularnością „Cyrkiem fizycznym” (opisano m.in. niektóre eksperymenty i doświadczenia prezentowane podczas festiwalu). Osobną część poświęcono w tekście perspektywom, jakie otwierają się przed absolwentami studiów fizycznych – zarysowując szerokie spektrum możliwości zatrudnienia.

Krystyn Jakub Matwijowski
NAGRODA KULTURALNA ŚLĄSKA KRAJU ZWIĄZKOWEGO DOLNEJ SAKSONII – 2010
Szkic ukazujący genezę i ideę przyznawania nagrody kulturalnej Śląska przez rząd Dolnej Saksonii. Przedstawiono jury nagrody oraz jej laureatów z roku 2010. Specjalne miejsce w artykule poświęcono jednemu z organizatorów wystawy „W hołdzie i chwale Św. Jadwigi – Patronki Śląska” – ks. prof. Antoniemu Kiełbasie, zmarłemu niespodziewanie w lipcu 2010 r. Ukazano jego życie i dokonania, a zwłaszcza jego rolę w rozszerzeniu kultu św. Jadwigi. Artykuł kończą informacje o laureatach nagrody w 2010 r. – Ewie Michnik (prof. sztuki muzycznej), Arno Herzigu (prof. historii) i Bente Kahan (dyrektorka Centrum Kultury i Edukacji Żydowskiej we Wrocławiu).

Elżbieta Berendt
MUZEUM ETNOGRAFICZNE WE WROCŁAWIU
Monograficzny artykuł prezentujący historię muzeum, jego zbiory (omówione są najcenniejsze kolekcje), publikacje (zwłaszcza katalogi zbiorów), współpracę placówki z innymi muzeami o profilu etnograficznym, organizacjami, stowarzyszeniami lub fundacjami o profilu etnologicznym. Omówiono też działania edukacyjne i popularyzatorskie oraz nagrody, którymi Muzeum Etnograficzne we Wrocławiu zostało uhonorowane.

REGIONALIZM I TURYSTYKA

Anna Stodolna-Rybczyńska
„NIE RZUCIM ZIEMI SKĄD NASZ RÓD”
O treściach regionalnych dotyczących Dolnego Śląska w podręcznikach wydawanych w II Rzeczypospolitej i na ziemi dolnośląskiej

Anatol Jan Omelaniuk
REGIONALNY RUCH SPOŁECZNO-KULTURALNY NA DOLNYM ŚLĄSKU PO II WOJNIE ŚWIATOWEJ

Antoni Bok, Dariusz Andrzej Czaja
65 LAT TOWARZYSTWA ZIEMI GŁOGOWSKIEJ

Stanisław Kotełko
50 LAT TOWARZYSTWA REGIONALNEGO ZIEMI ŚWIDNICKIEJ

Zbigniew Lubicz-Miszewski
50 LAT TOWARZYSTWA MIŁOŚNIKÓW ZIEMI TRZEBNICKIEJ

Antoni Jan Omelaniuk
O MIEJSCE TOWARZYSTW W „MAŁEJ OJCZYŹNIE” I W REGIONIE

Tomasz Cieniawa, Krzysztof R. Mazurski
NOWE FORMY OFERT TURYSTYCZNEJ SUDETÓW

Urząd Miasta i Gminy Bardo
BARDO – MIASTO CUDÓW

AMATORSKI RUCH ARTYSTYCZNY

PREZENTACJE ZESPOŁÓW ARTYSTYCZNYCH
Blok tekstów prezentujących następujące zespoły artystyczne: kapelę „Marciny” z Marcinowa, kapelę podwórkową „Z ulicy Hutniczej”, Górniczy Chór Męski, dziecięco-młodzieżową orkiestrę dętą Przemkowskiego Ośrodka Kultury w Przemkowie, Zespół Tańca Ludowego AWF „Kalina”, kapelę „Dolnoślązacy” w Ciechowie, Teatr Obrzędowości Ludowej „Podgórzanie”, Zespół Pieśni i Tańca Górali Czadeckich „Pojana”, Zespół Śpiewaczy KGW „Stolczanie”, chór „Harmonia” w Nowogrodźcu, Zespół Artystyczny „Macierzanka”, Klub Tańca Towarzyskiego „Impuls” Prochowice, zespół tańca nowoczesnego „A-HA”, Zespół Folklorystyczny „Polanki” z Nowej Wsi Grodzińskiej, Ludowy Zespół Śpiewaczy „Siekiereczki” w Starym Gierałtowie, Orkiestrę Miejską „Bolesławiec”, zespół „Kuźnia”, Zespół Śpiewaczy „Malwy” z Kuraszkowa, Zespół Folklorystyczny „Echo” w Chocianowie, Zespół Tańca Nowoczesnego „Canon” Bolesławieckiego Ośrodka Kultury, zespół „Wrzos” w Lubawce.

Zbigniew Stokłosa
DOLNOŚLĄSKIE  STOWARZYSZENIE ARTYSTÓW FOTOGRAFIKÓW I TWÓRCÓW AUDIOWIZUALNYCH
Zwięzła prezentacja stowarzyszenia, które powstając w 1947 r. przyjęło nazwę Wrocławskiego Towarzystwa Fotograficznego i działa – pod różnymi nazwami – nieprzerwanie do dziś. Artykuł jego aktualnego prezesa przypomina historię towarzystwa, jego działalność ekspozycyjną i wydawniczą.

Anatol Jan Omelaniuk
PEDAGOGICZNE I SPOŁECZNE ZNACZENIE AMATORSKIEGO UPRAWIANIA SZTUKI

SYLWETKI

Krzysztof Łukasiewicz
STANISŁAW PIETRASZKO (1928-2010)
Sylwetka wybitnego uczonego, profesora Uniwersytetu Wrocławskiego, nauczyciela akademickiego, twórcy pierwszych w Polsce  studiów kulturoznawczych.

Stanisław Drewiniak
STANISŁAW SŁOWIK (1930-2010)
Wspomnienie o wieloletnim pracowniku Wydawnictwa „Ossolineum”, redaktorze, kierowniku pionu produkcyjnego, wicedyrektora do spraw produkcyjnych, aktywnego działacza DTSK.

Krystyn Jakub Matwijowski
KS. INFUŁAT DR STANISŁAW TURKOWSKI (1029-2010)
Sylwetka wrocławskiego kapłana, wybitnego znawcy problemów katechizacji (i znakomitego praktyka) oraz wybitnego kaznodziei.

RECENZJE

Monika Rozenek
Piotr Retecki, Górnictwo w Wałbrzychu w latach 1945-1948, Wrocław 2010

Zbigniew Wiktor
Szczepan Napora, Wieś Gostków – Zarys dziejów najnowszych (1945-2007), Stare Bogaczowice 2002

Adnotacje opracował: Jacek Czarnik.